Misschien herken je het wel. Je dagen zijn gevuld met werk, afspraken, zorgen voor anderen en alles wat er nog moet gebeuren. Van buitenaf lijkt er misschien weinig aan de hand. Vanbinnen voelt het anders. Je weet niet meer zo goed waar jíj behoefte aan hebt. Waar je blij van wordt. Of welke keuzes je zou maken als je alleen naar jezelf zou luisteren. Zo kun je jezelf kwijt zijn, met symptomen die je lang over het hoofd ziet.
Maar wat betekent dat eigenlijk? Welke signalen horen daarbij? En misschien nog belangrijker: hoe kom je weer dichter bij jezelf?
Wat betekent het als je jezelf kwijt bent?
Jezelf kwijt zijn betekent natuurlijk niet dat je letterlijk niet meer weet wie je bent. Vaak gaat het om het gevoel dat je het contact met jezelf bent verloren. Met wat je voelt, wat je nodig hebt, waar je grenzen liggen en wat voor jou belangrijk is. Dat gebeurt meestal niet van de ene op de andere dag.
Misschien ben je lange tijd vooral bezig geweest met wat anderen van je verwachten. Heb je jezelf steeds aangepast om de lieve vrede te bewaren. Of ben je zo gewend geraakt aan doorgaan, zorgen en presteren. Daardoor sta je nauwelijks nog stil bij de vraag: hoe gaat het eigenlijk met mij? Op een gegeven moment merk je dat je vooral aan het functioneren bent. Bewust je eigen leven leven komt er niet meer van.
Jezelf kwijt zijn: 9 symptomen die je kunt herkennen
Jezelf kwijt zijn is geen aandoening of diagnose. Een officiële lijst met symptomen bestaat dus niet. Toch zijn er signalen die erop kunnen wijzen dat je minder verbonden bent geraakt met jezelf.
1. Je weet niet meer zo goed wat jij wilt
Als iemand je vraagt wat jij écht wilt, vind je het misschien moeilijk om antwoord te geven. Houd je lange tijd vooral rekening met anderen? Of doe je vooral wat er van je verwacht wordt? Dan wordt je eigen stem steeds zachter.
2. Je bent vooral bezig met wat anderen nodig hebben
Voor een ander zorgen kan heel waardevol zijn. Maar wanneer je automatisch iedereen voor laat gaan, raak je gemakkelijk uit het oog wat jij zelf nodig hebt. Je zegt ja terwijl je eigenlijk nee voelt. Kies je wél een keer voor jezelf, dan voel je je misschien schuldig. Langzaam kan er zo steeds minder ruimte overblijven voor jou.
3. Je voelt je grenzen pas wanneer iemand er al overheen is gegaan
Je agenda zit eigenlijk te vol, maar toch neem je die extra taak op je. Iemand vraagt iets van je en voordat je hebt gevoeld wat jij wilt, hoor je jezelf alweer instemmen. Pas later merk je irritatie, spanning of vermoeidheid. Je lichaam en gevoel geven vaak signalen wanneer iets te veel is. De kunst is om ze weer te leren opmerken voordat je grens al is bereikt.
4. Je maakt keuzes omdat het zo hoort
Een bepaalde opleiding, baan, relatie of manier van leven kan van buitenaf precies kloppen. Toch kun je vanbinnen het gevoel hebben dat er iets schuurt. Soms volgen we jarenlang een pad omdat het logisch lijkt. Of omdat anderen het van ons verwachten, of omdat we ooit hebben besloten dat het zo moest. Maar past dat pad nog bij wie jij nu bent?
5. Je voelt je leeg, onrustig of snel overprikkeld
Wanneer je weinig ruimte maakt voor wat er in jou speelt, kan dat zich op verschillende manieren laten voelen. Misschien ervaar je innerlijke onrust, ben je sneller geïrriteerd of heb je behoefte om je terug te trekken. Soms is er juist een gevoel van leegte. Alles gaat door, maar je voelt weinig echte verbinding met wat je doet. Dat betekent niet automatisch dat je jezelf bent kwijtgeraakt. Wel kan het een uitnodiging zijn om eens stil te staan bij wat er onder die gevoelens ligt.
6. Je twijfelt steeds vaker aan jezelf
Je vraagt je af wat anderen van je keuzes zullen vinden en zoekt vaak bevestiging buiten jezelf. Misschien vraag je anderen om advies, terwijl je diep vanbinnen eigenlijk al weet wat je wilt.
7. Dingen waar je vroeger blij van werd, verdwijnen naar de achtergrond
Denk eens terug aan dingen die je vroeger graag deed. Wandelen, schilderen, muziek maken, lezen, sporten, dansen, tuinieren of gewoon zonder doel ergens naartoe gaan. Hoeveel daarvan hebben nog een plek in jouw leven? Is bijna alles wat puur van jou was langzaam verdwenen? Dan is het waardevol om daar aandacht aan te geven.
8. Je leeft vooral in je hoofd
Je denkt, plant, analyseert en probeert oplossingen te vinden. Misschien voer je in gedachten hele gesprekken of blijf je situaties eindeloos herhalen. Ondertussen wordt het steeds lastiger om simpelweg te voelen. Wat gebeurt er in mijn lichaam? Wat doet deze situatie met mij? Voelt deze keuze eigenlijk goed? Soms helpt het om niet nóg harder na te denken over wie je bent. Vaker stil worden brengt je verder.
9. Je hebt het gevoel dat je vooral aan het functioneren bent
Je staat op, doet wat gedaan moet worden en voor je het weet is er weer een dag voorbij. Misschien gaat alles zelfs best goed. En toch ontbreekt er iets: enthousiasme, verbinding, of het gevoel dat jij richting geeft aan je eigen leven. Dat gevoel kan confronterend zijn. Het kan ook het begin zijn van iets nieuws: het moment waarop je jezelf weer vragen gaat stellen.
Hoe kun je jezelf onderweg kwijtraken?
Er hoeft niet één grote gebeurtenis te zijn waardoor je jezelf kwijtraakt. Vaak gebeurt het juist heel geleidelijk. We leren ons aanpassen aan onze omgeving. We willen graag aardig gevonden worden, conflicten voorkomen, goed voor anderen zorgen of voldoen aan verwachtingen. Daar is op zichzelf niets mis mee.
Maar wanneer aanpassen een gewoonte wordt, vervaagt het verschil. Wat is van jou, en wat doe je vooral voor een ander? Ook een drukke periode, een relatie, ouderschap, mantelzorg, werk of verlies speelt mee. Je eigen behoeften verdwijnen dan tijdelijk naar de achtergrond. Soms duurt dat tijdelijke alleen veel langer dan je had gedacht.
Wanneer heb jij voor het laatst echt naar jezelf geluisterd?
Je hoeft niet meteen je baan op te zeggen of een relatie te beëindigen. Je hele leven omgooien hoeft evenmin. Soms begint het juist met iets veel kleiners: jezelf weer serieus nemen.
Maak eens een rustig moment voor jezelf en stel jezelf een paar vragen:
- Waar krijg ik op dit moment energie van?
- Waar loop ik juist op leeg?
- Waar zeg ik ja terwijl ik eigenlijk nee voel?
- Wanneer voel ik mij het meest mezelf?
- Wat doe ik vooral omdat anderen het van mij verwachten?
- Waar verlang ik naar als ik even niet nadenk over wat verstandig of praktisch is?
Je hoeft niet direct overal een antwoord op te hebben. Alleen al bewust stilstaan bij deze vragen kan iets in beweging zetten.
Zo kom je stap voor stap weer dichter bij jezelf
Het gaat meestal niet om één inzicht waarna alles anders is. Je leert opnieuw luisteren naar een stem die een tijdje op de achtergrond raakte.
Maak ruimte voor stilte
Wanneer iedere minuut gevuld is, blijft er weinig ruimte over om te voelen wat er in jou speelt. Een wandeling zonder telefoon, een meditatie of gewoon tien minuten rustig zitten kan al helpen.
Vraag jezelf wat jij nodig hebt
Probeer jezelf gedurende de dag af en toe deze eenvoudige vraag te stellen: wat heb ik nu nodig? Misschien is het rust, beweging, gezelschap, een grens aangeven, of juist iets doen waar je plezier van krijgt.
Let op wat energie geeft en wat energie kost
Je hoeft daar niet direct conclusies aan te verbinden. Begin eens met observeren welke mensen, activiteiten en situaties je ruimte geven, en wanneer je jezelf juist voelt leeglopen.
Oefen met kleine grenzen
Een grens hoeft geen harde muur te zijn. Soms is een grens simpelweg zeggen: "Vandaag lukt het mij niet." Of jezelf tijd geven voordat je antwoord geeft op een verzoek.
Maak opnieuw ruimte voor dingen die van jou zijn
Wat deed je graag voordat je leven vooral uit verplichtingen bestond? Misschien is er iets wat je opnieuw wilt oppakken. Niet omdat het nuttig is, maar simpelweg omdat jij er blij van wordt.
Geef jezelf tijd
Ben je jarenlang gewend geweest om jezelf aan te passen? Dan weet je niet binnen een week wie je bent en wat je wilt.
Niets moet. Alles mag.
Je hoeft geen nieuwe versie van jezelf te worden
Wanneer we onszelf kwijt zijn, ontstaat al snel het idee dat we onszelf moeten vinden. Alsof er ergens een perfecte versie van ons verstopt zit. Maar misschien hoef je helemaal niet iemand anders te worden. Misschien leer je juist opnieuw wat bij jou hoort, en wat je onderweg hebt overgenomen of aangepast. Welke verwachtingen passen niet meer bij je? Waar voel je ruimte als je jezelf toestemming geeft om te kiezen wat goed voelt? Zo kom je stap voor stap weer in je eigen kracht te staan. Het is geen eindbestemming, maar een proces van bewustwording. Langzaam leer je jezelf opnieuw kennen.
Jouw reis terug naar jezelf
Sommige antwoorden vind je zelf, door ruimte te maken voor stilte en bewuster te luisteren naar wat je voelt. En soms is het prettig wanneer iemand een stukje met je meeloopt. Niet om je te vertellen wie je moet zijn of welke keuzes je moet maken. Wel om je een spiegel voor te houden, vragen te stellen en handvatten te geven. Daarmee kun je zelf verder.
Binnen Reis naar Jezelf van Via Novalis ga je bewust op onderzoek uit. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat doet mij goed? Je leert meer over jezelf en krijgt concrete handvatten aangereikt. Die blijf je ook daarna in je dagelijks leven gebruiken. Want uiteindelijk is er maar één persoon die kan voelen welke weg werkelijk bij jou past.
Dat ben jij.
